تا حالا شده یک بسته چای را باز کنید، چند ماه از خریدش گذشته باشد و با خودتان بگویید: «نکند دیگر تازه نیست؟»
اما یک نکته مهم را باید همین اول روشن کنیم: قدیمی شدن چای لزوماً به معنی خراب شدن آن نیست.
چای، برخلاف بسیاری از مواد غذایی، همیشه با گذشت زمان فاسد نمیشود. آنچه بیش از خود زمان اهمیت دارد، کیفیت چای، میزان فرآوری و مهمتر از همه، شیوه نگهداری آن است.
حتی جالبتر اینکه در دنیای چای، انواعی وجود دارند که نهتنها با گذشت زمان خراب نمیشوند، بلکه عمداً برای مدتی نگهداری میشوند تا طعم و عطرشان تغییر کند و به اصطلاح «جا بیفتند».
پس چطور بفهمیم چایی که در خانه داریم هنوز کیفیت خوبی دارد یا نه؟
اول از همه: به تاریخ نگاه نکنید، به چای نگاه کنید!
تاریخ تولید و انقضا اطلاعات مهمی هستند، اما بهتنهایی نمیتوانند درباره کیفیت فعلی چای به شما بگویند.
چایی که در بستهبندی مناسب، دور از رطوبت، نور، گرما و بوهای محیط نگهداری شده، ممکن است مدت زیادی کیفیت خود را حفظ کند. در مقابل، همان چای اگر در معرض رطوبت و هوا قرار بگیرد، میتواند خیلی زود عطر و کیفیتش را از دست بدهد.
بنابراین برای تشخیص چای مانده، بهتر است حواس پنجگانهمان را به کار بیندازیم.
1. عطر چای؛ اولین سرنخ
یک چای خوب، حتی پیش از دم شدن، باید رایحهای قابل تشخیص داشته باشد.
چای تازه و سالم معمولاً عطر مشخص و طبیعی خود را دارد؛ بسته به نوع چای، این رایحه میتواند گیاهی، گلی، میوهای، چوبی، عسلی یا حتی مالتی باشد.
اما اگر چای مدت زیادی در شرایط نامناسب مانده باشد، ممکن است:
- عطرش بسیار ضعیف یا تقریباً ناپدید شده باشد؛
- بوی ماندگی یا کهنگی بدهد؛
- بوی رطوبت یا کپک داشته باشد؛
- یا بوی مواد غذایی و ادویههای اطراف را به خود گرفته باشد.
بوی کپک یا رطوبت یک هشدار جدی است. چنین چایی ارزش ریسک کردن ندارد.
2. ظاهر برگها را بررسی کنید
برگ خشک چای باید متناسب با نوع و فرآوری آن ظاهر طبیعی داشته باشد.
تغییر رنگ غیرعادی، وجود ذرات مرطوب یا چسبیده به یکدیگر و نشانههای کپک میتواند نشاندهنده نگهداری نامناسب باشد.
البته یک نکته ظریف وجود دارد: تغییر ظاهر چای همیشه به معنای خراب شدن آن نیست. بعضی چایها در فرآیند رسیدن و کهنهشدن، عمداً دچار تغییرات ظاهری و عطری میشوند.
پس نباید صرفاً با دیدن تفاوت رنگ برگها نتیجه بگیریم که چای خراب شده است.
3. چای را دم کنید؛ اینجا حقیقت خودش را نشان میدهد
گاهی برگ خشک هنوز ظاهر خوبی دارد، اما هنگام دم کردن متوجه میشویم که بخش زیادی از عطر و طعم آن از بین رفته است.
یک چای سالم باید در فنجان، شخصیت خودش را نشان دهد.
اگر چای بهدرستی نگهداری نشده باشد، ممکن است نوشیدنی حاصل:
- عطر بسیار ضعیفی داشته باشد؛
- طعمی تخت و بیرمق پیدا کند؛
- تلخی یا گسی نامطبوع داشته باشد؛
- یا مزهای غیرطبیعی و شبیه رطوبت و ماندگی ایجاد کند.
اما باز هم باید دقت کرد که کم شدن عطر با خراب شدن چای یکی نیست.
ممکن است چای کاملاً سالم باشد، اما به دلیل گذشت زمان یا تماس با هوا، بخشی از ترکیبات معطر خود را از دست داده باشد.
پس چای بالاخره «تازه» است یا «مانده»؟
اینجا یک اشتباه رایج وجود دارد.
ما معمولاً «تازه» را مساوی «بهتر» میدانیم؛ در حالی که درباره چای این رابطه همیشه درست نیست.
بعضی چایها برای مصرف نسبتاً تازه تولید میشوند و بهترین ویژگیهای عطری و طعمی خود را در مدت مشخصی نشان میدهند.
اما برخی دیگر، مانند بعضی چایهای تخمیری و چایهای مناسب کهنهسازی، برای رسیدن و تغییر شخصیت در طول زمان تولید میشوند. در این چایها، گذشت زمان میتواند بخشی از فرآیند شکلگیری طعم باشد.
بنابراین سؤال درست همیشه این نیست که:
«این چای چقدر قدیمی است؟»
بلکه بهتر است بپرسیم:
«این چای چه نوع چایی است و در این مدت چگونه نگهداری شده است؟»
دقیقا به همین دلیل است که ما در مجموعهی چای لیلک از پاکتهای سه لایهی وکیوم شده برای بستهبندی چایها استفاده میکنیم که با بروزترین تکنولوژیها و بصورت تخصصی برای چای و قهوه تولید میشوند. این بستهبندیها مانع ورود نور و هوا به داخل چای شده و مدت زمان زیادی چای را بدون افت کیفیت نگاه میدارد و حتی باعث میشود برخی از ویژگیهای چای همچون عطر آن به مرور زمان تقویت شود.